3 dấu hiệu điển hình của lồng ruột ở trẻ em ba mẹ cần biết

Tam chứng lồng ruột là gì?

BS.CKI Vũ Tuấn Ngọc, Trưởng khoa Ngoại Nhi, Bệnh viện Quốc tế Carmel chia sẻ: Trong thực hành lâm sàng, lồng ruột thường được mô tả bằng một nhóm ba triệu chứng điển hình, gọi là tam chứng lồng ruột. Ba dấu hiệu này bao gồm đau bụng từng cơn, nôn và đi ngoài phân nhầy máu.

Đây được xem là những biểu hiện đặc trưng giúp bác sĩ định hướng chẩn đoán ban đầu. Tuy nhiên, trên thực tế, không phải trẻ nào cũng xuất hiện đầy đủ cả ba dấu hiệu cùng lúc, đặc biệt là ở giai đoạn sớm của bệnh. Chính vì vậy, việc nhận diện từng dấu hiệu riêng lẻ vẫn có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm lồng ruột.

Dấu hiệu thứ nhất: Đau bụng từng cơn

Đau bụng là triệu chứng xuất hiện sớm và rõ ràng nhất trong lồng ruột. Trẻ có thể đang sinh hoạt bình thường bỗng quấy khóc dữ dội, mặt đỏ, co chân lên bụng như phản xạ để giảm đau.

Điểm đặc trưng của cơn đau trong lồng ruột là tính chất từng đợt. Mỗi cơn đau kéo dài trong vài phút rồi giảm dần, sau đó lại tái phát. Trong khoảng thời gian giữa các cơn đau, trẻ có thể tạm thời trở lại trạng thái bình thường, khiến cha mẹ dễ chủ quan. Khi bệnh tiến triển, các cơn đau có thể xuất hiện dày hơn, kéo dài hơn và khiến trẻ mệt mỏi, kiệt sức.

Dấu hiệu thứ hai: Nôn

Nôn là biểu hiện thường đi kèm với đau bụng. Ban đầu, trẻ có thể nôn ra thức ăn vừa ăn. Khi tình trạng tắc ruột rõ hơn, trẻ có thể nôn ra dịch mật với màu vàng hoặc xanh.

Việc nôn nhiều không chỉ khiến trẻ mệt mà còn làm tăng nguy cơ mất nước và rối loạn điện giải. Đây là dấu hiệu cho thấy tình trạng bệnh đang ảnh hưởng đến hoạt động tiêu hóa của trẻ.

Dấu hiệu thứ ba: Đi ngoài phân nhầy máu

Đây là dấu hiệu thường xuất hiện muộn hơn so với đau bụng và nôn, nhưng lại có giá trị gợi ý cao.

Phân của trẻ có thể lẫn chất nhầy và máu, đôi khi có màu đỏ sẫm hoặc giống như “mứt quả”. Biểu hiện này cho thấy niêm mạc ruột đã bị tổn thương do đoạn ruột bị lồng và chèn ép kéo dài. Khi xuất hiện dấu hiệu này, nguy cơ biến chứng đã tăng lên, vì vậy cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế uy tín để can thiệp hiệu quả.

Trẻ bị lồng ruột có đủ 3 dấu hiệu không?

Mặc dù tam chứng lồng ruột là điển hình nhưng trên thực tế, nhiều trẻ chỉ xuất hiện một hoặc hai dấu hiệu trong giai đoạn đầu. Điều này liên quan đến thời điểm phát hiện bệnh. Ở giai đoạn sớm, trẻ thường chỉ có đau bụng và nôn. Dấu hiệu đi ngoài ra máu thường xuất hiện muộn hơn khi ruột đã bị tổn thương.

Ngoài ra, biểu hiện ở mỗi trẻ cũng có thể khác nhau tùy theo độ tuổi và mức độ lồng ruột. Chính vì vậy, việc chờ đủ cả ba dấu hiệu mới đưa trẻ đi khám có thể làm chậm trễ thời điểm điều trị hiệu quả.

Cách nhận biết sớm lồng ruột

Dấu hiệu quan trọng nhất giúp nhận biết sớm lồng ruột chính là tính chất cơn đau bụng. Nếu trẻ có biểu hiện đau bụng từng cơn rõ rệt, lặp đi lặp lại, đặc biệt khi đi kèm với nôn hoặc thay đổi bất thường trong sinh hoạt, ba mẹ nên nghĩ đến khả năng lồng ruột.

Việc quan sát hành vi của trẻ, như quấy khóc dữ dội rồi lại dịu xuống bất thường, có thể là chìa khóa giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.

Khi nào cần đưa trẻ đi khám ngay?

Lồng ruột là tình trạng cần được xử trí sớm, vì vậy không nên trì hoãn khi có dấu hiệu nghi ngờ. Ba mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi có biểu hiện đau bụng từng cơn rõ rệt, nôn nhiều hoặc xuất hiện phân có máu. Ngoài ra, nếu trẻ trở nên lừ đừ, mệt lả hoặc bỏ bú, đây cũng là những dấu hiệu cảnh báo cần được chú ý.

Nhận biết đúng và sớm các dấu hiệu lồng ruột có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe của trẻ. Khi có bất kỳ dấu hiệu nào nghi ngờ, ba mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế có chuyên khoa Nhi để được thăm khám và chẩn đoán chính xác.

Tại Khoa Ngoại Nhi, Bệnh viện Quốc tế Carmel, trẻ sẽ được đánh giá toàn diện và thực hiện các phương pháp cận lâm sàng cần thiết như siêu âm để xác định tình trạng bệnh. Việc can thiệp sớm không chỉ giúp điều trị hiệu quả mà còn hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm.