Sỏi thận là một trong những bệnh lý tiết niệu phổ biến, có thể gây đau dữ dội, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Điều đáng nói là nhiều trường hợp sỏi thận tiến triển âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi xuất hiện biến chứng. Nhận biết sớm dấu hiệu sỏi thận và nắm được khi nào cần đi khám sẽ giúp người bệnh chủ động bảo vệ chức năng thận, tránh những rủi ro không mong muốn.
Sỏi thận là tình trạng hình thành các khối tinh thể rắn trong thận, được tạo ra từ sự lắng đọng và kết tinh của các chất khoáng và muối có trong nước tiểu theo thời gian. Các viên sỏi này có thể có kích thước từ vài milimet đến vài centimet, có hình dạng, độ cứng khác nhau và có thể di chuyển trong hệ tiết niệu hoặc nằm cố định trong thận.
Tùy theo thành phần, sỏi thận được chia thành nhiều loại, trong đó phổ biến nhất là:
Mặc dù khác nhau về thành phần nhưng các loại sỏi này đều có điểm chung là có thể gây tắc nghẽn đường tiểu, dẫn đến nhiều biến chứng nếu không được xử lý kịp thời và đúng cách.
Theo PGS.TS.BS. Nguyễn Tuấn Vinh, Trưởng khoa Ngoại Thận – Tiết Niệu, Bệnh viện Quốc tế Carmel: Sỏi thận là bệnh lý rất thường gặp trên toàn thế giới, đặc biệt tại những khu vực có khí hậu nóng. Việt Nam được xếp vào “vùng sỏi” – tức là khu vực có tỷ lệ mắc sỏi tiết niệu cao. Điều này có liên quan đến:
Theo thống kê, tỷ lệ mắc sỏi tiết niệu tại Việt Nam dao động từ 2-12% dân số. Sỏi thận chiếm khoảng 40% trong các bệnh lý sỏi tiết niệu. Nam giới mắc nhiều hơn nữ giới và lứa tuổi 30-60 chiếm phần lớn các trường hợp. Điều này cho thấy sỏi thận không phải là bệnh hiếm gặp và hoàn toàn có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai nếu có yếu tố nguy cơ.
Một trong những đặc điểm khiến sỏi thận dễ bị bỏ qua là giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng, đặc biệt khi sỏi còn nhỏ và chưa gây tắc nghẽn. Tuy nhiên, khi sỏi lớn lên hoặc di chuyển xuống niệu quản, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng điển hình như:
Cơn đau quặn thận – dấu hiệu đặc trưng nhất
Đây là biểu hiện điển hình và cũng là dấu hiệu khiến nhiều người phải nhập viện. Cơn đau do sỏi thận thường có đặc điểm:
Đây được xem là một trong những cơn đau mạnh nhất mà cơ thể người bệnh có thể trải qua.
Các triệu chứng thường gặp khác
Ngoài cơn đau quặn thận, người bệnh có thể gặp thêm nhiều dấu hiệu khác đi kèm, thường gặp là:
Những triệu chứng này có thể xuất hiện riêng lẻ hoặc đồng thời tùy thuộc vào vị trí và kích thước của sỏi.
Không phải tất cả sỏi thận đều cần can thiệp phẫu thuật. Theo khuyến cáo:
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, việc “chờ sỏi tự ra” cũng cần được theo dõi bởi bác sĩ chuyên khoa để tránh biến chứng do tắc nghẽn hoặc nhiễm trùng.
Dù có thể không gây triệu chứng ngay từ đầu, sỏi thận vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ nếu không được theo dõi và điều trị. Sỏi có thể:
Chính vì vậy, việc phát hiện sớm và theo dõi định kỳ là rất quan trọng, ngay cả khi sỏi chưa gây triệu chứng rõ ràng.
Ngay khi phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào nghi ngờ sỏi thận, bạn nên đi khám ngay để được chẩn đoán chính xác và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, bao gồm:
Đặc biệt, cần lưu ý nếu nhận thấy các triệu chứng như:
Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm khuẩn đường tiết niệu – tình trạng có thể tiến triển thành nhiễm khuẩn huyết nếu không điều trị kịp thời. Vì vậy, ngay cả khi chưa có triệu chứng, việc khám sức khỏe định kỳ cũng giúp phát hiện sỏi ở giai đoạn sớm – khi việc điều trị đơn giản và hiệu quả hơn.
PGS.TS.BS. Nguyễn Tuấn Vinh chia sẻ: Việc chẩn đoán và điều trị sỏi thận hiện nay đã có nhiều tiến bộ, giúp người bệnh giảm đau, hạn chế xâm lấn và phục hồi nhanh.
Tại Bệnh viện Quốc tế Carmel, người bệnh được:
Việc phát hiện sớm không chỉ giúp điều trị đơn giản hơn mà còn giảm nguy cơ biến chứng lâu dài. Hãy đến bệnh viện ngay hoặc để lại thông tin để được Bệnh viện Quốc tế Carmel tư vấn và hỗ trợ sớm nhất.
Có, khi sỏi di chuyển hoặc tắc nghẽn có thể gây cơn đau quặn thận rất dữ dội.
Sỏi nhỏ dưới 5mm có thể tự ra ngoài, nhưng vẫn cần theo dõi sát sao bởi bác sĩ chuyên khoa.
Tùy từng trường hợp mà bác sĩ sẽ chỉ định theo dõi định kỳ để phát hiện sớm biến chứng hoặc tái phát.
