Dấu hiệu chấn thương sọ não: 7 cảnh báo nguy hiểm cần đi cấp cứu ngay

Vì sao cần nhận biết sớm dấu hiệu chấn thương sọ não?

ThS.BS. Lê Xuân Long, Trưởng khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Quốc tế Carmel cho biết: Không giống như các chấn thương bên ngoài có thể nhìn thấy rõ, tổn thương trong sọ não thường diễn tiến âm thầm nhưng rất nhanh. Sau va chạm, người bệnh có thể vẫn tỉnh táo trong thời gian đầu, nhưng sau đó tình trạng có thể xấu đi nhanh chóng do chảy máu trong sọ, phù não hoặc tăng áp lực nội sọ.

Sau va chạm, người bệnh có thể vẫn tỉnh táo, sinh hoạt bình thường trong vài giờ nhưng sau đó tri giác xấu dần, đau đầu tăng, nôn mửa, giãn đồng tử và hôn mê. Nguyên nhân thường do người bệnh có một giai đoạn mất ý thức tạm thời ngay sau va chạm nhưng tỉnh lại ngay, tiếp xúc và định hướng tốt, do đó người bệnh chủ quan không đi khám bệnh hay không thông báo cho nhân viên y tế.

Trong y khoa, thời gian từ lúc người bệnh mất ý thức tạm thời – tình lại – hôn mê được gọi là “khoảng tỉnh” – một dấu hiệu lâm sàng cho thấy có tổn thương gây chèn ép trong não cấp tính. Thời gian “khoảng tỉnh” càng ngắn thì nguy cơ diễn tiến nặng càng nhanh.

Chính vì vậy, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường là yếu tố quyết định giúp bảo vệ não và tính mạng người bệnh.

7 dấu hiệu chấn thương sọ não nguy hiểm cần đi cấp cứu ngay

Dưới đây là những dấu hiệu quan trọng tuyệt đối không được bỏ qua sau khi bị va đập ở đầu.

1. Rối loạn ý thức hoặc mất ý thức

Người bệnh có thể bị ngất ngay sau chấn thương hoặc chỉ lú lẫn, không tỉnh táo hoàn toàn. Một số trường hợp không nhớ được sự việc vừa xảy ra hoặc trả lời chậm, nói lắp. Đây là dấu hiệu cho thấy não đã bị ảnh hưởng và cần được thăm khám, đánh giá ngay lập tức.

2. Đau đầu dữ dội hoặc tăng dần

Đau đầu sau va chạm là triệu chứng thường gặp, nhưng nếu cơn đau ngày càng tăng, không giảm hoặc kèm theo cảm giác nặng đầu, đó có thể là dấu hiệu của chảy máu trong sọ hoặc tăng áp lực nội sọ.

3. Buồn nôn và nôn nhiều lần

Buồn nôn nhẹ có thể xuất hiện sau chấn động nhẹ. Tuy nhiên, nếu người bệnh nôn nhiều lần hoặc nôn liên tục, đây là dấu hiệu cảnh báo tổn thương não nghiêm trọng hơn.

4. Yếu hoặc liệt tay chân, méo miệng

Đây là dấu hiệu thần kinh khu trú cho thấy một vùng não cụ thể đã bị tổn thương. Người bệnh có thể yếu một bên cơ thể, khó cử động hoặc mất kiểm soát vận động.

5. Đồng tử bất thường

Một bên đồng tử giãn to hoặc hai bên không đều nhau là dấu hiệu nguy hiểm, thường liên quan đến tình trạng chèn ép não hoặc thoát vị não.

6. Co giật

Co giật sau chấn thương là dấu hiệu nghiêm trọng, cho thấy não bị kích thích hoặc tổn thương nặng. Đây là tình huống cần cấp cứu ngay lập tức.

7. Dấu hiệu vỡ nền sọ

Một số biểu hiện đặc trưng bao gồm bầm tím quanh mắt (dấu kính râm), bầm tím sau tai (dấu Battle) hoặc chảy dịch trong suốt từ mũi hoặc tai. Những dấu hiệu này cho thấy tổn thương nặng ở nền sọ và có nguy cơ nhiễm trùng não.

Phân biệt mức độ chấn thương sọ não theo dấu hiệu

Không phải tất cả chấn thương sọ não đều giống nhau. Tùy vào mức độ, triệu chứng có thể khác nhau rõ rệt.

Chấn thương nhẹ

Người bệnh có thể chỉ đau đầu, chóng mặt, buồn nôn nhẹ hoặc mất ý thức thoáng qua. Tuy nhiên không được chủ quan, vẫn cần theo dõi sát vì triệu chứng có thể tiến triển sau đó.

Chấn thương trung bình đến nặng

Người bệnh xuất hiện các dấu hiệu rõ ràng hơn như rối loạn ý thức, yếu liệt, đồng tử bất thường hoặc co giật. Đây là những trường hợp cần can thiệp y tế khẩn cấp.

Trong thực hành lâm sàng, bác sĩ thường sử dụng thang điểm Glasgow (GCS) để đánh giá mức độ tổn thương não. Điểm càng thấp, tình trạng càng nghiêm trọng và nguy cơ tử vong càng cao.

Những sai lầm khiến bỏ sót dấu hiệu chấn thương sọ não nguy hiểm

Trên thực tế, nhiều trường hợp chấn thương sọ não bị phát hiện muộn do nhiều sai lầm phổ biến. Một trong những sai lầm thường gặp là cho rằng người bệnh vẫn tỉnh táo thì không sao. Tuy nhiên, như đã đề cập, tổn thương não có thể diễn tiến muộn.

Ngoài ra, việc tự theo dõi tại nhà mà không có hướng dẫn y khoa cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt khi người bệnh ngủ sâu hoặc khó đánh thức.

Một sai lầm khác là bỏ qua các triệu chứng nhẹ ban đầu, trong khi đây có thể là dấu hiệu sớm của tổn thương nghiêm trọng hơn.

Khi nào cần đi cấp cứu ngay?

ThS.BS. Lê Xuân Long nhắn nhủ: Sau bất kỳ va chạm nào vào đầu, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:

• Mất ý thức dù chỉ trong thời gian ngắn.
• Đau đầu tăng dần.
• Nôn nhiều lần.
• Lú lẫn, khó giao tiếp.
• Yếu hoặc liệt tay chân.
• Co giật.
• Chảy dịch trong hoặc hồng ở mũi, tai.

Trong chấn thương sọ não, thời gian là yếu tố quyết định. Những tổn thương như máu tụ trong sọ có thể được xử trí hiệu quả nếu phát hiện sớm. Ngược lại, nếu chậm trễ, áp lực trong sọ tăng cao có thể gây tổn thương não không hồi phục. Vì vậy, tuyệt đối không được chủ quan với bất kỳ dấu hiệu bất thường nào sau va chạm vùng đầu.

Tại Bệnh viện Quốc tế Carmel, người bệnh chấn thương sọ não được xử trí theo quy trình cấp cứu chuyên sâu bởi đội ngũ chuyên gia, bác sĩ chuyên khoa dày dặn kinh nghiệm, phối hợp chặt chẽ đa chuyên khoa giúp chẩn đoán nhanh, chính xác, can thiệp kịp thời trong “giờ vàng”, hạn chế biến chứng và di chứng lâu dài, đảm bảo chất lượng sống lâu dài cho người bệnh.