Ngã đập đầu là tình huống thường gặp trong cuộc sống hằng ngày, từ tai nạn sinh hoạt, té ngã ở người lớn tuổi cho đến va chạm khi chơi thể thao. Cần lưu ý rằng, nhiều trường hợp tưởng chừng nhẹ nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ chấn thương sọ não nguy hiểm. Vậy làm sao để biết khi nào chỉ cần theo dõi tại nhà và khi nào cần đi khám để chụp CT sọ não? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu đúng và xử trí kịp thời, đây chính là yếu tố quyết định bảo vệ tính mạng và chức năng não.
Câu trả lời là CÓ, mức độ nguy hiểm tuỳ vào mức độ tổn thương.
ThS.BS. Lê Xuân Long, Trưởng khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Quốc tế Carmel cho biết: Không phải tất cả các trường hợp ngã đập đầu đều dẫn đến chấn thương nghiêm trọng. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là có những tổn thương bên trong sọ não không biểu hiện ngay lập tức.
Sau va chạm, người bệnh có thể vẫn tỉnh táo, sinh hoạt bình thường trong vài giờ nhưng sau đó tri giác xấu dần, đau đầu tăng, nôn mửa, giãn đồng tử và hôn mê. Nguyên nhân thường do người bệnh có một giai đoạn mất ý thức tạm thời ngay sau va chạm nhưng tỉnh lại ngay, tiếp xúc và định hướng tốt, do đó người bệnh chủ quan không đi khám bệnh hay không thông báo cho nhân viên y tế.
Trong y khoa, thời gian từ lúc người bệnh mất ý thức tạm thời – tình lại – hôn mê được gọi là “khoảng tỉnh” – một dấu hiệu lâm sàng cho thấy có tổn thương gây chèn ép trong não cấp tính. Thời gian “khoảng tỉnh” càng ngắn thì nguy cơ diễn tiến nặng càng nhanh.
Không phải ai bị ngã cũng có nguy cơ giống nhau. Một số yếu tố làm tăng nguy cơ chấn thương sọ não bao gồm:
Ngoài ra, người đang sử dụng thuốc chống đông hoặc có bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường cũng có nguy cơ chảy máu trong sọ cao hơn.
Trong một số trường hợp nhẹ, người bệnh có thể được theo dõi tại nhà nếu:
Tuy nhiên, việc theo dõi cần được thực hiện cẩn thận trong ít nhất 24-48 giờ và tiếp tục theo dõi sát sao. Người thân nên quan sát sát các biểu hiện như tri giác, khả năng giao tiếp và vận động. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào xuất hiện trong thời gian này, cần đưa người bệnh đến bệnh viện có xử trí chấn thương sọ não ngay.
Trong chấn thương sọ não, thời gian là yếu tố quyết định. CT sọ não giúp bác sĩ phát hiện nhanh các tổn thương nguy hiểm chỉ trong vài phút. So với các phương pháp khác, CT có ưu điểm là nhanh, chính xác và phù hợp trong cấp cứu. Đây là lý do vì sao CT được xem là “tiêu chuẩn vàng” trong chẩn đoán chấn thương sọ não cấp tính.
Các tổn thương có thể phát hiện qua hình ảnh CT bao gồm:
Việc phát hiện sớm giúp bác sĩ đưa ra quyết định điều trị kịp thời, bao gồm cả can thiệp phẫu thuật khi cần thiết. Dưới đây là những tình huống nên chụp CT ngay:
Một trong những sai lầm phổ biến nhất là cho rằng không mất ý thức thì không sao. Trên thực tế, nhiều trường hợp máu tụ trong sọ phát triển chậm và chỉ biểu hiện sau vài giờ.
Ngoài ra, việc tự theo dõi tại nhà mà không có kiến thức y khoa cũng tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt khi người bệnh ngủ sâu và khó đánh thức.
Một sai lầm khác là trì hoãn việc chụp CT do lo ngại chi phí hoặc sợ tia X. Tuy nhiên, trong những trường hợp nghi ngờ, việc chụp CT là cần thiết để đảm bảo an toàn. Vì thế, quyết định đi khám sớm khi không may gặp chấn thương có thể giúp tránh được những biến chứng nghiêm trọng về sau.
Tại Bệnh viện Quốc tế Carmel, người bệnh chấn thương sọ não được xử trí theo quy trình cấp cứu chuyên sâu bởi đội ngũ chuyên gia, bác sĩ chuyên khoa dày dặn kinh nghiệm, phối hợp chặt chẽ đa chuyên khoa giúp chẩn đoán nhanh, chính
Vẫn có thể có tổn thương bên trong, do đó cần theo dõi sát sao trong 24-48 giờ và tiếp tục theo dõi sau đó.
Bác sĩ sẽ có đánh giá và chỉ định phù hợp cho từng trường hợp cụ thể.
Liều tia trong CT sọ não ở mức an toàn khi có chỉ định y khoa, do đó người bệnh không cần lo lắng.
