Nhiều người cho rằng sốt xuất huyết chỉ nguy hiểm khi sốt cao liên tục. Tuy nhiên trên thực tế, thời điểm đáng lo ngại nhất lại thường xuất hiện khi người bệnh bắt đầu giảm sốt hoặc hết sốt. Đây là giai đoạn bệnh có thể diễn tiến nhanh và chuyển nặng nếu không được theo dõi sát. Hiểu rõ sốt xuất huyết ngày mấy nguy hiểm nhất cùng các dấu hiệu cảnh báo chuyển nặng sẽ giúp người bệnh chủ động thăm khám và điều trị kịp thời.
Thông thường, giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết sẽ xuất hiện từ ngày 3 đến ngày 7 kể từ khi bắt đầu sốt. Đây là thời điểm người bệnh dễ gặp biến chứng nặng nhất dù nhiều trường hợp nhiệt độ cơ thể đã giảm hoặc hết sốt.
Thực tế cho thấy, nhiều người bệnh chủ quan cho rằng bệnh đã thuyên giảm khi không còn sốt cao liên tục. Tuy nhiên, đây lại là lúc virus Dengue có thể gây thoát huyết tương mạnh (tràn dịch màng bụng, màng phổi, phù mi mắt), xuất huyết nặng hơn, tụt huyết áp, sốc và suy đa cơ quan.
Chính vì vậy, việc theo dõi sát trong giai đoạn từ ngày 3 đến ngày 7 là đặc biệt quan trọng, kể cả khi người bệnh cảm thấy đỡ sốt hơn trước.
Theo BS.CKII. Lê Thị Mỹ Châu, Phó khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Quốc tế Carmel: Để hiểu rõ vì sao giai đoạn ngày 3 đến ngày 7 nguy hiểm nhất, người bệnh cần nắm được diễn tiến điển hình của bệnh.
Giai đoạn sốt: Ngày 1-3
Người bệnh thường sốt cao đột ngột, liên tục và khó hạ, kèm theo đó là đau đầu, đau hố mắt, đau nhức cơ xương khớp, mệt mỏi, buồn nôn hoặc chán ăn. Một số trường hợp có thể xuất hiện chấm xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng hoặc chảy máu mũi nhẹ. Xét nghiệm giai đoạn này thường ghi nhận bạch cầu giảm, tiểu cầu bắt đầu giảm dần.
Mặc dù giai đoạn này gây mệt nhiều nhưng phần lớn người bệnh vẫn còn tỉnh táo, huyết áp ổn định và chưa xuất hiện biến chứng nguy hiểm.
Giai đoạn nguy hiểm: Ngày 3-7
Đây là giai đoạn cần theo dõi sát nhất. Người bệnh có thể bắt đầu giảm sốt nhưng tình trạng thoát huyết tương lại diễn tiến mạnh hơn. Dịch thoát khỏi lòng mạch có thể gây tràn dịch màng bụng, tràn dịch màng phổi hoặc phù mi mắt. Nếu mất dịch nhiều, người bệnh có nguy cơ sốc với biểu hiện tay chân lạnh, mạch nhanh nhỏ, huyết áp tụt hoặc kẹt, tiểu ít và da nổi vân tím.
Song song đó, tình trạng xuất huyết cũng có thể trở nên nghiêm trọng hơn với các biểu hiện như xuất huyết dưới da lan rộng, nôn ra máu, đi tiêu phân đen hoặc tiểu máu. Một số trường hợp nặng có thể gặp biến chứng suy gan, suy thận, viêm cơ tim hoặc rối loạn tri giác.
Xét nghiệm máu giai đoạn này thường ghi nhận hematocrit tăng cao do máu cô đặc và tiểu cầu giảm mạnh dưới 100.000/mm³.
Giai đoạn hồi phục: Sau ngày 7
Nếu được theo dõi và điều trị đúng cách, người bệnh sẽ bước vào giai đoạn hồi phục sau khoảng ngày thứ 7. Lúc này, cơ thể dần ổn định trở lại, người bệnh hết sốt, ăn uống tốt hơn, tiểu nhiều hơn và cảm giác mệt giảm dần. Tiểu cầu và bạch cầu cũng bắt đầu hồi phục.
Một số người bệnh có thể nổi ban hồi phục hoặc ngứa ngoài da. Tuy nhiên, giai đoạn này vẫn cần theo dõi vì nếu truyền dịch quá nhiều trước đó có thể gây quá tải dịch, dẫn đến khó thở hoặc rối loạn nhịp tim.
Trong giai đoạn nguy hiểm, việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo giúp người bệnh được can thiệp kịp thời trước khi xảy ra sốc hoặc suy tạng. Người bệnh cần được đưa đến bệnh viện ngay khi xuất hiện các biểu hiện sau:
Không phải mọi trường hợp sốt xuất huyết đều diễn tiến nặng. Một số nhóm đối tượng cần được theo dõi chặt chẽ hơn do nguy cơ biến chứng cao hơn, bao gồm:
đến ngày 7 kể từ khi bắt đầu sốt. Đây là thời điểm người bệnh dễ gặp biến chứng nặng nhất dù nhiều trường hợp nhiệt độ cơ thể đã giảm hoặc hết sốt.
Thực tế cho thấy, nhiều người bệnh chủ quan cho rằng bệnh đã thuyên giảm khi không còn sốt cao liên tục. Tuy nhiên, đây lại là lúc virus Dengue có thể gây thoát huyết tương mạnh (tràn dịch màng bụng, màng phổi, phù mi mắt), xuất huyết nặng hơn, tụt huyết áp, sốc và suy đa cơ quan.
Chính vì vậy, việc theo dõi sát trong giai đoạn từ ngày 3 đến ngày 7 là đặc biệt quan trọng, kể cả khi người bệnh cảm thấy đỡ sốt hơn trước.
Từ ngày 3 đến ngày 7 của bệnh, người bệnh cần được theo dõi sát ngay cả khi đã giảm sốt. Người bệnh nên nghỉ ngơi, uống đủ nước và tái khám theo đúng lịch hẹn để kiểm tra công thức máu, đặc biệt là hematocrit và tiểu cầu.
Người bệnh có thể bổ sung nước bằng oresol, nước trái cây hoặc nước cháo muối để hạn chế mất nước. Không uống hoặc ăn thức ăn màu nâu/đỏ (sôcôla, xá xị, thanh long ruột đỏ…) để phân biệt khi nôn hay đi tiêu ra máu. Thức ăn nên mềm, lỏng, dễ tiêu và chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày.
Quan trọng hơn, không tự ý truyền dịch tại nhà hoặc dùng các thuốc giảm đau kháng viêm như aspirin, ibuprofen hay analgin vì có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết nặng. Nếu xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, người bệnh cần nhập viện để được theo dõi và điều trị theo phác đồ.
BS.CKII. Lê Thị Mỹ Châu chia sẻ: Hiện nay chưa có thuốc đặc trị tiêu diệt virus Dengue, phác đồ điều trị sốt xuất huyết chủ yếu là hỗ trợ và theo dõi sát diễn tiến bệnh. Đối với trường hợp sốt xuất huyết nặng hoặc có sốc, người bệnh cần được điều trị hồi sức tích cực với truyền dịch theo phác đồ, hỗ trợ hô hấp khi cần và theo dõi liên tục các chỉ số sinh tồn.
Một số trường hợp có xuất huyết nặng có thể cần truyền máu và chế phẩm máu. Nếu xuất hiện suy gan, suy thận hoặc phù não, bác sĩ sẽ chỉ định các biện pháp hỗ trợ chuyên sâu phù hợp.
Tóm lại, sốt xuất huyết có thể diễn tiến nhanh, đặc biệt trong giai đoạn từ ngày 3 đến ngày 7 dù người bệnh đã giảm sốt. Do đó, việc theo dõi sát và phát hiện sớm dấu hiệu cảnh báo đóng vai trò quan trọng giúp hạn chế nguy cơ biến chứng nặng.
Tại Bệnh viện Quốc tế Carmel, người bệnh được thăm khám và theo dõi bởi đội ngũ chuyên gia, bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm cùng hệ thống xét nghiệm hiện đại hỗ trợ đánh giá sát diễn tiến bệnh. Quy trình theo dõi chặt chẽ giúp phát hiện sớm nguy cơ chuyển nặng để can thiệp kịp thời, đảm bảo an toàn cho người bệnh.
Không, giai đoạn bệnh sốt xuất huyết nguy hiểm thường xuất hiện khi người bệnh bắt đầu giảm sốt hoặc hết sốt, vì thế cần theo dõi sát, không được chủ quan.
Người bệnh sốt xuất huyết nên đến khám tại cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được hướng dẫn điều trị đúng cách ngay từ đầu và nhập viện theo dõi theo chỉ định của bác sĩ.
Tuyệt đối Không nên, việc truyền dịch cần được bác sĩ đánh giá và theo dõi chặt chẽ để tránh nguy cơ quá tải dịch và biến chứng nguy hiểm.
