Tiểu đường là một bệnh lý mạn tính phổ biến nhưng lại tồn tại rất nhiều hiểu lầm trong cộng đồng. Không ít người bệnh cho rằng chỉ cần kiêng đường là đủ, hoặc khi chưa cần tiêm insulin thì bệnh chưa nghiêm trọng. Chính những quan niệm sai lệch này có thể khiến việc kiểm soát đường huyết kém hiệu quả, làm tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm. Hiểu đúng về bệnh tiểu đường sẽ giúp người bệnh chủ động hơn trong điều trị và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Tiểu đường không đơn thuần là tình trạng “đường trong máu cao”, mà còn là một bệnh lý chuyển hóa mạn tính có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể như tim mạch, thận, mắt và thần kinh. Điều đáng nói là bệnh thường tiến triển âm thầm, không phải lúc nào cũng biểu hiện triệu chứng rõ ràng.
Chính vì vậy, nếu người bệnh dựa chỉ vào cảm giác chủ quan hoặc những thông tin chưa chính xác để tự đánh giá tình trạng của mình, nguy cơ kiểm soát đường huyết kém là rất cao. Việc hiểu đúng về bệnh không chỉ giúp điều trị hiệu quả hơn, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa biến chứng lâu dài.
Dưới đây là những quan niệm sai lầm mà rất nhiều người bệnh mắc phải trong quá trình sống chung với bệnh tiểu đường.
1. Người bệnh tiểu đường phải kiêng hoàn toàn đường và đồ ngọt
Đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất. Thực tế, người bị tiểu đường không cần kiêng tuyệt đối đường hoặc bánh kẹo, vấn đề quan trọng nằm ở việc kiểm soát lượng ăn và thời điểm ăn sao cho phù hợp.
Trong một số trường hợp, người bệnh còn cần mang theo đồ ngọt bên mình để xử trí khi xảy ra tình trạng hạ đường huyết. Nếu lỡ ăn nhiều thực phẩm ngọt, có thể điều chỉnh lại khẩu phần tinh bột trong bữa ăn sau để cân bằng.
2. Chỉ có bác sĩ mới kiểm soát được bệnh
Không hoàn toàn đúng. Bác sĩ đóng vai trò tư vấn, kê đơn và hướng dẫn điều trị, nhưng người kiểm soát bệnh tốt nhất chính là bản thân người bệnh.
Việc tuân thủ chế độ ăn uống, luyện tập, theo dõi đường huyết định kỳ và dùng thuốc đúng chỉ định của bác sĩ là những yếu tố quyết định hiệu quả điều trị. Nếu người bệnh thụ động, chỉ phụ thuộc vào thuốc mà không thay đổi lối sống thì rất khó kiểm soát bệnh lâu dài.
3. Cảm thấy khỏe nghĩa là đường huyết đang ổn định
Đây là một quan niệm sai lầm nguy hiểm. Trên thực tế, đường huyết tăng hoặc giảm không phải lúc nào cũng gây ra triệu chứng rõ ràng. Nhiều người dù vẫn cảm thấy bình thường nhưng chỉ số đường huyết lại ở mức rất cao.
Vì vậy, việc kiểm tra đường huyết định kỳ là điều cần thiết, ngay cả khi cơ thể không có dấu hiệu bất thường. Ngoài ra, xét nghiệm HbA1c mỗi 3 tháng sẽ giúp đánh giá chính xác mức đường huyết trung bình và nguy cơ biến chứng tim mạch.
4. Chuyển sang tiêm insulin nghĩa là bệnh đã nặng hơn
Insulin là một phương pháp điều trị được chỉ định khi cơ thể không còn sản xuất đủ insulin hoặc không thể kiểm soát đường huyết bằng thuốc uống. Việc sử dụng insulin không đồng nghĩa với việc bệnh trở nên nghiêm trọng hơn, mà là một bước điều chỉnh cần thiết để kiểm soát đường huyết tốt hơn trong từng giai đoạn bệnh.
5. Chưa cần tiêm insulin nghĩa là bệnh chưa nghiêm trọng
Cần hiểu rằng, mức độ nghiêm trọng của bệnh không phụ thuộc vào việc có tiêm insulin hay không, mà phụ thuộc vào khả năng kiểm soát đường huyết và sự xuất hiện của biến chứng. Nếu đường huyết dao động thất thường hoặc đã có biến chứng, bệnh vẫn được xem là nghiêm trọng dù chưa sử dụng insulin.
6. Đường huyết ổn định thì không cần kiểm tra nữa
Ngay cả khi đường huyết đã ổn định, người bệnh vẫn cần theo dõi định kỳ. Các yếu tố như thay đổi chế độ ăn, mức độ vận động hoặc tình trạng sức khỏe đều có thể ảnh hưởng đến chỉ số đường huyết. Việc kiểm tra thường xuyên giúp phát hiện sớm những biến động và điều chỉnh kịp thời, tránh nguy cơ mất kiểm soát.
7. Biến chứng tiểu đường là điều không thể tránh khỏi
Nhiều người cho rằng dù có điều trị thế nào thì biến chứng vẫn sẽ xảy ra. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nếu kiểm soát tốt các chỉ số như đường huyết, huyết áp và mỡ máu, nguy cơ biến chứng có thể giảm đáng kể hoặc xuất hiện rất muộn.
Khi đạt được các mục tiêu điều trị như HbA1c dưới 7%, đường huyết trong giới hạn cho phép và duy trì lối sống lành mạnh, người bệnh hoàn toàn có thể sống khỏe mạnh trong thời gian dài.
8. Tiểu đường chủ yếu là do di truyền
Di truyền chỉ là một trong những yếu tố nguy cơ. Thực tế, lối sống ít vận động, thừa cân, chế độ ăn không hợp lý hay tăng huyết áp mới là những yếu tố góp phần lớn làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh, đặc biệt là tiểu đường type 2.
9. Có thể chữa khỏi hoàn toàn tiểu đường
Hiện nay chưa có phương pháp có thể chữa khỏi hoàn toàn bệnh tiểu đường. Các phương pháp điều trị chủ yếu nhằm kiểm soát đường huyết và ngăn ngừa biến chứng. Người bệnh cần duy trì chế độ điều trị lâu dài kết hợp với thay đổi lối sống để đạt hiệu quả tốt nhất.
10. Ngâm chân mỗi ngày rất tốt cho người bệnh tiểu đường
Bàn chân của người tiểu đường rất dễ bị tổn thương. Việc ngâm chân trong môi trường ẩm ướt có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, đặc biệt khi có vết thương nhỏ. Để chăm sóc bàn chân đúng cách, người bệnh nên tập trung vào việc giữ da khô, sạch và kiểm tra thường xuyên để phát hiện sớm bất thường.
Bên cạnh loại bỏ những hiểu lầm phổ biến, người bệnh cần xây dựng cho mình một chiến lược kiểm soát bệnh khoa học. Một chế độ ăn uống hợp lý, duy trì vận động thường xuyên, theo dõi đường huyết định kỳ và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ là những yếu tố nền tảng. Bên cạnh đó, việc kiểm tra các chỉ số quan trọng như HbA1c, huyết áp và mỡ máu cũng đóng vai trò không kém phần quan trọng.
Quan trọng hơn, người bệnh cần duy trì thái độ chủ động trong việc chăm sóc sức khỏe, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc.
Người bệnh nên đến ngay cơ sở y tế nếu nhận thấy:
Việc hiểu đúng về bệnh tiểu đường là bước quan trọng đầu tiên, nhưng để kiểm soát hiệu quả tiểu đường, người bệnh cần có sự đồng hành của đội ngũ chuyên môn.
Tại Bệnh viện Quốc tế Carmel, người bệnh được thăm khám và tư vấn bởi đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, kết hợp hệ thống xét nghiệm hiện đại giúp theo dõi chính xác các chỉ số quan trọng như đường huyết và HbA1c, đặc biệt được xây dựng chế độ ăn phù hợp bởi đội ngũ chuyên gia, bác sĩ Dinh dưỡng. Quy trình chăm sóc được xây dựng bài bản, hỗ trợ người bệnh kiểm soát bệnh an toàn và bền vững.
Hiện chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn, nhưng có thể kiểm soát bệnh tốt nếu tuân thủ điều trị.
Không cần kiêng tuyệt đối, nhưng phải kiểm soát lượng tiêu thụ phù hợp.
Có. Đường huyết có thể tăng cao mà không có triệu chứng rõ ràng, vì vậy người bệnh cần kiểm tra định kỳ.
