Đột quỵ có thể xảy ra đột ngột, nhưng không phải là “không có dấu hiệu”. Trong nhiều trường hợp, cơ thể đã phát đi những tín hiệu cảnh báo rõ ràng - chỉ là chúng ta có nhận ra kịp thời hay không. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu đột quỵ, đặc biệt theo nguyên tắc BE FAST, có thể giúp rút ngắn thời gian xử trí và tăng đáng kể cơ hội cứu sống cũng như phục hồi cho người bệnh.
Đột quỵ là tình trạng cấp cứu, trong đó từng phút trôi qua đều có ý nghĩa quyết định. Khi não bị thiếu máu và oxy, tế bào thần kinh bắt đầu tổn thương chỉ sau vài phút. Vùng não bị ảnh hưởng có thể lan rộng nhanh chóng, dẫn đến khả năng hồi phục giảm dần theo thời gian.
Chính vì vậy, việc nhận biết sớm không chỉ giúp người bệnh được điều trị kịp thời, mà còn giảm nguy cơ tử vong, hạn chế di chứng nặng nề, ăng cơ hội phục hồi chức năng. Một trong những cách đơn giản và hiệu quả nhất để phát hiện đột quỵ là nguyên tắc BE FAST.
BE FAST là một nguyên tắc giúp nhận diện nhanh các dấu hiệu điển hình của đột quỵ, dễ nhớ để có thể áp dụng trong mọi tình huống.
B – Balance (Mất thăng bằng)
Người bệnh có thể đột ngột:
Đây là dấu hiệu thường gặp nhưng dễ bị bỏ qua, đặc biệt ở người lớn tuổi.
E – Eyes (Rối loạn thị lực)
Đột quỵ có thể ảnh hưởng đến thị giác, gây ra tình trạng:
Đôi khi, người bệnh chỉ cảm thấy “khó nhìn” mà không nhận ra đây là dấu hiệu nguy hiểm.
F – Face (Méo mặt)
Một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất là:
Đây là dấu hiệu rất điển hình và cần đặc biệt chú ý.
A – Arm (Yếu tay chân)
Người bệnh có thể:
Dấu hiệu này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động.
S – Speech (Rối loạn ngôn ngữ)
Các biểu hiện bao gồm:
Đây là dấu hiệu cho thấy vùng não liên quan đến ngôn ngữ đang bị ảnh hưởng.
T – Time (Thời gian)
Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào ở trên cần gọi cấp cứu ngay lập tức. Thời gian là yếu tố quyết định trong điều trị đột quỵ, càng đến viện sớm, cơ hội cứu sống và phục hồi càng cao.
Bên cạnh BE FAST, một số biểu hiện khác cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ, đặc biệt khi xuất hiện đột ngột, bạn không nên bỏ qua:
Những triệu chứng này thường gặp trong đột quỵ xuất huyết não và cần được xử trí khẩn cấp.
Một số người có thể gặp tình trạng các triệu chứng giống đột quỵ nhưng biến mất sau vài phút hoặc vài giờ, và không để lại di chứng rõ ràng. Đây có thể là cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA) – một dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ thật sự trong tương lai gần.
Vì thế người bệnh tuyệt đối không được chủ quan, hãy thăm khám sớm để được bác sĩ kiểm tra, đánh giá nguyên nhân, lên kế hoạch chăm sóc và kiểm soát phù hợp để phòng ngừa biến cố nghiêm trọng.
Trong thực tế, nhiều trường hợp đột quỵ bị bỏ lỡ “thời gian vàng” do nhận thức chưa đúng. Một số sai lầm phổ biến là:
Những sai lầm này có thể khiến người bệnh mất cơ hội điều trị hiệu quả.
Khi nghi ngờ đột quỵ, điều quan trọng nhất là phản ứng nhanh và đúng cách.
Những việc cần làm ngay
Những việc cần tránh
Hãy nhớ rằng, chỉ cần chậm trễ vài phút cũng có thể ảnh hưởng rất lớn đến kết quả điều trị. Nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ có thể cứu sống không chỉ một người, mà là cả chất lượng cuộc sống về sau. Hãy ghi nhớ nguyên tắc BE FAST và chia sẻ cho người thân, đặc biệt là những người có nguy cơ cao.
Hiện nay, nhiều bệnh viện đã xây dựng quy trình tiếp nhận và xử trí đột quỵ nhanh chóng theo tiêu chuẩn quốc tế. Tại Bệnh viện Quốc tế Carmel, người bệnh được ưu tiên chẩn đoán và can thiệp sớm nhằm tối ưu thời gian điều trị, từ đó nâng cao cơ hội hồi phục.
Có. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của đột quỵ thực sự trong tương lai, vì thế không được chủ quan.
Không phải lúc nào cũng vậy, nhưng méo miệng là một trong những dấu hiệu điển hình của đột quỵ và cần được kiểm tra ngay.
Có. Đột quỵ đang ngày càng trẻ hóa, đặc biệt ở người có lối sống không lành mạnh, vì thế người trẻ không được chủ quan.
