Dấu hiệu lồng ruột ở trẻ em thường xuất hiện đột ngột và dễ bị nhầm lẫn với các rối loạn tiêu hóa thông thường. Nếu không được nhận biết sớm, tình trạng này có thể tiến triển nhanh và gây ra những biến chứng nguy hiểm. Vì vậy, nắm rõ các dấu hiệu điển hình của lồng ruột sẽ giúp ba mẹ kịp thời đưa trẻ đi khám và điều trị.
Lồng ruột thường khởi phát một cách đột ngột ở trẻ vốn hoàn toàn khỏe mạnh trước đó. Biểu hiện sớm nhất và dễ nhận thấy nhất ba mẹ cần nhớ là những cơn đau bụng xuất hiện từng đợt. Trẻ có thể đang chơi hoặc bú bình thường bỗng quấy khóc dữ dội, mặt đỏ, co chân lên bụng.
Những cơn đau này không diễn ra liên tục mà xuất hiện theo từng cơn, mỗi cơn kéo dài vài phút rồi tạm lắng xuống. Trẻ có thể trở lại trạng thái gần như bình thường trước khi cơn đau tiếp theo xuất hiện. Chính đặc điểm này khiến nhiều ba mẹ nhầm lẫn, cho rằng chỉ là cơn đau bụng thông thường.
Theo thời gian, các cơn đau do lồng ruột có xu hướng xuất hiện dày hơn, khiến trẻ mệt mỏi, kiệt sức và quấy khóc nhiều hơn.
BS.CKI Vũ Tuấn Ngọc, Trưởng khoa Ngoại Nhi, Bệnh viện Quốc tế Carmel chia sẻ: Trong lâm sàng, lồng ruột thường được nhắc đến với tam chứng điển hình. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng biểu hiện đầy đủ cả ba dấu hiệu này.
Biểu hiện đầu tiên là đau bụng từng cơn như đã mô tả. Đây là dấu hiệu xuất hiện sớm và rõ ràng nhất.
Đi kèm với cơn đau bụng, trẻ thường có tình trạng nôn. Ban đầu, trẻ có thể nôn ra thức ăn, nhưng sau đó có thể chuyển sang nôn dịch mật có màu vàng hoặc xanh.
Một dấu hiệu quan trọng khác là trẻ đi ngoài phân nhầy máu. Phân có thể lẫn chất nhầy và máu, đôi khi có màu đỏ sẫm hoặc giống như “mứt quả”. Đây là biểu hiện cho thấy niêm mạc ruột đã bị tổn thương do tình trạng lồng ruột kéo dài.
Bên cạnh những dấu hiệu điển hình, lồng ruột còn có thể gây ra nhiều biểu hiện khác liên quan đến toàn trạng của trẻ như:
Trong một số trường hợp, khi thăm khám, bác sĩ có thể sờ thấy một khối bất thường trong ổ bụng. Tuy nhiên, dấu hiệu này không phải lúc nào cũng rõ ràng, cần thăm khám bởi bác sĩ chuyên môn và hỗ trợ của các phương tiện cận lâm sàng để có chẩn đoán chính xác.
Diễn tiến của lồng ruột thường thay đổi theo thời gian, các biểu hiện cũng trở nên rõ ràng hơn khi bệnh tiến triển.
Ở giai đoạn sớm, trẻ chủ yếu có biểu hiện đau bụng từng cơn và nôn. Đây là “thời điểm vàng” để phát hiện và điều trị, khi có thể áp dụng phương pháp tháo lồng, không cần phẫu thuật.
Nếu không được can thiệp kịp thời, bệnh có thể chuyển sang giai đoạn muộn. Lúc này, trẻ có thể xuất hiện tình trạng đi ngoài ra máu, bụng chướng, mệt lả hoặc li bì. Các dấu hiệu này cho thấy ruột đã bị tổn thương nặng hơn và nguy cơ biến chứng tăng cao, cần phẫu thuật để tháo lồng và xử trí các tổn thương.
Trong thực tế, nhiều trường hợp lồng ruột không được phát hiện sớm do các biểu hiện ban đầu khá giống với những rối loạn tiêu hóa thường gặp ở trẻ nhỏ.
Đau bụng từng cơn có thể bị nhầm với đầy hơi hoặc rối loạn tiêu hóa. Nôn cũng là triệu chứng phổ biến trong nhiều bệnh lý khác như viêm dạ dày – ruột. Khi chưa xuất hiện dấu hiệu đi ngoài ra máu, việc nhận biết lồng ruột trở nên khó khăn hơn. Chính vì vậy, ba mẹ cần quan sát kỹ tính chất cơn đau và sự thay đổi hành vi của trẻ, đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.
Lồng ruột là tình trạng cần được xử trí sớm, vì vậy ba mẹ không nên trì hoãn việc đưa trẻ đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu nghi ngờ.
Ba mẹ nên cho trẻ đi khám ngay khi thấy trẻ đau bụng từng cơn dữ dội, nôn nhiều hoặc có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào trong phân. Những thay đổi về trạng thái như lừ đừ, mệt lả cũng là dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua. Việc thăm khám kịp thời sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân và can thiệp sớm, từ đó giảm nguy cơ biến chứng. Ba mẹ nên chủ động đưa trẻ đến cơ sở y tế uy tín có chuyên khoa Ngoại Nhi để được thăm khám và chẩn đoán chính xác.
Tại Khoa Ngoại Nhi, Bệnh viện Quốc tế Carmel, trẻ sẽ được đánh giá lâm sàng kết hợp với các phương tiện như siêu âm nhằm xác định tình trạng lồng ruột và đưa ra hướng xử trí phù hợp. Việc can thiệp kịp thời không chỉ giúp tăng khả năng điều trị thành công mà còn hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng.
Lồng ruột gây đau bụng theo từng cơn và ngày càng dày hơn, khiến trẻ mệt mỏi, kiệt sức và quấy khóc nhiều hơn.
Không phải trường hợp nào cũng có đầy đủ tam chứng điển hình. Một số trẻ chỉ có đau bụng và nôn ở giai đoạn đầu.
Dấu hiệu này thường xuất hiện ở giai đoạn muộn khi niêm mạc ruột đã bị tổn thương.
