Ngưng thở khi ngủ là một bệnh lý phổ biến nhưng thường bị bỏ sót do triệu chứng diễn ra trong lúc ngủ - thời điểm người bệnh khó tự nhận biết. Bên cạnh đó, nhiều người chỉ nghĩ đơn giản ngáy ngủ là “chuyện bình thường”, trong khi đây có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của một rối loạn hô hấp nguy hiểm. Nhận diện đúng các dấu hiệu ngưng thở khi ngủ không chỉ giúp bạn phát hiện bệnh sớm, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa những biến chứng nghiêm trọng.
Không giống như nhiều bệnh lý khác, các biểu hiện của ngưng thở khi ngủ (OSA) thường xảy ra trong lúc ngủ – khi người bệnh không có ý thức đầy đủ để ghi nhận. Chính vì vậy, đa số trường hợp chỉ được phát hiện khi có người ngủ cùng nhận ra bất thường, các triệu chứng ban ngày trở nên rõ rệt hoặc bệnh đã tiến triển đến mức gây ảnh hưởng sức khỏe.
Bên cạnh đó, nhiều dấu hiệu ban đầu như ngáy, mệt mỏi hay buồn ngủ ban ngày lại dễ bị xem nhẹ hoặc nhầm lẫn với tình trạng stress, thiếu ngủ thông thường. Những điều này khiến bệnh phát hiện muộn và can thiệp điều trị chậm trễ.
Các triệu chứng ban đêm là đặc trưng và quan trọng nhất của OSA, phản ánh trực tiếp tình trạng tắc nghẽn đường hô hấp trong khi ngủ, điển hình là:
Ngáy to, ngắt quãng bất thường
Ngáy là dấu hiệu phổ biến nhất, nhưng không phải kiểu ngáy nào cũng giống nhau. Ở người mắc OSA, tiếng ngáy thường có đặc điểm:
Đặc biệt, những khoảng “im lặng” này chính là lúc đường thở bị tắc nghẽn hoàn toàn.
Ngưng thở khi ngủ
Đây là biểu hiện điển hình nhất của bệnh. Người ngủ cùng có thể quan sát thấy:
Tình trạng này lặp lại nhiều lần trong đêm làm gián đoạn giấc ngủ.
Ngủ không sâu, trằn trọc
Do liên tục bị “đánh thức” bởi các đợt ngưng thở, người bệnh thường:
Đó chính là lý do dù ngủ đủ thời gian, chất lượng giấc ngủ vẫn không đảm bảo.
Tiểu đêm nhiều lần
Đây là dấu hiệu ít được chú ý nhưng khá đặc trưng của OSA. Nguyên nhân liên quan đến sự thay đổi áp lực trong lồng ngực khi đường thở bị tắc nghẽn, kích thích cơ thể tăng tiết hormone lợi niệu. Người bệnh có thể thức dậy đi tiểu nhiều lần trong đêm mà không rõ nguyên nhân.
Đổ mồ hôi đêm và trào ngược
Một số người bệnh còn gặp các triệu chứng như:
Những biểu hiện này liên quan đến rối loạn hô hấp và áp lực âm trong lồng ngực.
Hệ quả của giấc ngủ bị gián đoạn liên tục vào ban đêm sẽ thể hiện rõ rệt vào ban ngày. Đây cũng là lý do khiến nhiều người đi khám khi bệnh đã tiến triển.
Buồn ngủ ban ngày quá mức
Đây là triệu chứng nổi bật nhất, người bệnh thường:
Đau đầu buổi sáng
Cơn đau đầu thường xuất hiện ngay sau khi thức dậy, tập trung ở vùng trán. Nguyên nhân là do giảm oxy máu trong đêm, tăng CO2 gây giãn mạch não. Đây là dấu hiệu cho thấy cơ thể đã bị ảnh hưởng bởi rối loạn hô hấp kéo dài.
Khô miệng, đau rát họng
Do phải thở bằng miệng khi ngủ, người bệnh thường có cảm giác khô miệng, rát họng, khó chịu khi thức dậy. Triệu chứng này thường đi kèm với tình trạng ngáy kéo dài.
Suy giảm trí nhớ và khả năng tập trung
Giấc ngủ không chất lượng ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng não bộ, làm giảm khả năng ghi nhớ, khó tập trung và hiệu suất làm việc giảm. Nếu kéo dài có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và công việc.
Thay đổi tâm trạng và hành vi
Một số người bệnh có biểu hiện dễ cáu gắt, trầm cảm, giảm hứng thú trong cuộc sống. Những thay đổi này thường bị nhầm lẫn với vấn đề tâm lý, trong khi nguyên nhân thực sự đến từ rối loạn giấc ngủ.
Một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc OSA cần đặc biệt lưu ý, gồm:
Ngoài ra, những người có thói quen uống rượu bia, hút thuốc lá hoặc sử dụng thuốc an thần cũng có nguy cơ cao hơn bình thường.
Bạn nên chủ động thăm khám nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:
Ngưng thở khi ngủ không chỉ ảnh hưởng đến giấc ngủ, mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với tim mạch và não bộ nếu không được phát hiện kịp thời. Việc chẩn đoán sớm giúp ngăn chặn tiến triển bệnh và giảm nguy cơ biến chứng.
Tại Bệnh viện Quốc tế Carmel, người bệnh được:
Đừng chủ quan với những dấu hiệu tưởng chừng nhỏ, hãy thăm khám sớm giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Ngáy có thể là dấu hiệu cảnh báo OSA nhưng không phải ai ngáy cũng mắc bệnh, cần thăm khám để được bác sĩ đánh giá và chẩn đoán chính xác.
Có. Trẻ có thể mắc bệnh, nguyên nhân thường liên quan đến amidan phì đại hoặc VA quá phát.
Do triệu chứng xảy ra khi ngủ, bạn nên nhờ người thân quan sát hoặc tham vấn ý kiến bác sĩ, hướng dẫn thực hiện đo giấc ngủ để chẩn đoán chính xác.
