Sốt xuất huyết có thể diễn tiến nhanh chỉ trong vài giờ, đặc biệt ở giai đoạn từ ngày 3 đến ngày 7 của bệnh. Nhiều trường hợp người bệnh chủ quan vì thấy đã bớt sốt, trong khi đây lại là thời điểm nguy hiểm nhất. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo sốt xuất huyết nặng giúp người bệnh được nhập viện và điều trị kịp thời, hạn chế tối đa biến chứng nguy hiểm.
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra và lây truyền qua muỗi Aedes aegypti đốt. Phần lớn trường hợp người bệnh có thể hồi phục nếu được theo dõi đúng cách, tuy nhiên vẫn có nhiều trường hợp diễn tiến nặng với tình trạng thoát huyết tương, xuất huyết nghiêm trọng hoặc suy đa cơ quan.
Theo BS.CKII. Lê Thị Mỹ Châu, Phó khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Quốc tế Carmel: Điều nguy hiểm của sốt xuất huyết là biến chứng thường xuất hiện khi người bệnh bắt đầu giảm sốt hoặc hết sốt, khiến nhiều người lầm tưởng bệnh đã khỏi và chủ quan trong theo dõi. Khi bước vào giai đoạn nguy hiểm, dịch từ lòng mạch thoát ra ngoài làm máu cô đặc, tuần hoàn suy giảm và có thể dẫn đến sốc nếu không được xử trí kịp thời.
Chính vì vậy, việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo là yếu tố rất quan trọng trong điều trị sốt xuất huyết.
Thông thường, sốt xuất huyết diễn tiến qua 3 giai đoạn gồm giai đoạn sốt, giai đoạn nguy hiểm và giai đoạn hồi phục. Trong đó, giai đoạn nguy hiểm thường xuất hiện từ ngày 3 đến ngày 7 kể từ khi bắt đầu sốt. Đây là thời điểm người bệnh dễ gặp biến chứng nhất dù nhiệt độ cơ thể có thể đã giảm.
Nhiều trường hợp sốc sốt xuất huyết xảy ra rất nhanh trong giai đoạn này. Nếu không nhập viện theo dõi và điều trị kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với nguy cơ suy gan, suy thận, xuất huyết nặng hoặc tử vong.
Trong quá trình theo dõi sốt xuất huyết, nếu xuất hiện các dấu hiệu dưới đây, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay để được đánh giá và điều trị kịp thời.
Đau bụng nhiều và liên tục
Đau bụng là một trong những dấu hiệu cảnh báo quan trọng của sốt xuất huyết chuyển nặng. Người bệnh thường đau vùng gan hoặc đau âm ỉ khắp bụng, cảm giác ngày càng tăng và kéo dài liên tục. Đây có thể là biểu hiện của tình trạng thoát huyết tương hoặc gan bị ảnh hưởng.
Nếu cơn đau bụng xuất hiện trong giai đoạn từ ngày 3 đến ngày 7 của bệnh, người bệnh tuyệt đối không được chủ quan dù đã giảm sốt.
Nôn ói liên tục, không ăn uống được
Nôn nhiều khiến cơ thể mất nước và điện giải nhanh chóng, làm tăng nguy cơ tụt huyết áp và sốc. Khi nôn liên tục, người bệnh không thể ăn uống hoặc uống nước, cần được đánh giá để xem xét truyền dịch và theo dõi sát tình trạng huyết động. Đây cũng là dấu hiệu cho thấy bệnh có thể đang bước vào giai đoạn nguy hiểm.
Tay chân lạnh, mệt lả, bứt rứt
Khi tuần hoàn bắt đầu suy giảm do thoát huyết tương, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng tay chân lạnh, da ẩm lạnh, mệt lả hoặc bứt rứt khó chịu. Đây là những biểu hiện sớm của sốc sốt xuất huyết và cần được xử trí y tế ngay lập tức. Nếu chậm trễ, người bệnh có thể tụt huyết áp nhanh và rơi vào tình trạng nguy kịch.
Chảy máu bất thường
Người bệnh sốt xuất huyết cần nhập viện ngay khi có các biểu hiện xuất huyết rõ rệt như:
Đây là dấu hiệu cho thấy tình trạng rối loạn đông máu hoặc tổn thương mạch máu đang trở nên nghiêm trọng hơn.
Tiểu ít hoặc không tiểu trên 6 giờ
Lượng nước tiểu phản ánh khá rõ tình trạng tuần hoàn và chức năng thận của cơ thể. Nếu người bệnh tiểu rất ít hoặc không tiểu trong hơn 6 giờ, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo giảm thể tích tuần hoàn hoặc suy thận do sốt xuất huyết nặng. Tình trạng này cần được theo dõi và điều trị tại bệnh viện.
Lừ đừ, kích thích hoặc rối loạn tri giác
Khi người bệnh xuất hiện tình trạng lừ đừ bất thường, ngủ li bì, lú lẫn hoặc kích thích, đây có thể là dấu hiệu não đang bị ảnh hưởng do sốc kéo dài hoặc biến chứng nặng của bệnh. Dấu hiệu nguy hiểm này cần được cấp cứu ngay.
Khó chịu hơn dù đã bớt sốt
Nhiều người nghĩ rằng hết sốt là dấu hiệu hồi phục. Tuy nhiên trong sốt xuất huyết, cảm giác khó chịu hơn dù đã hạ sốt lại là biểu hiện rất đáng lưu ý. Người bệnh có thể cảm thấy mệt nhiều hơn, vật vã, bứt rứt hoặc kiệt sức dù nhiệt độ cơ thể không còn cao. Đây thường là thời điểm bệnh bắt đầu bước vào giai đoạn thoát huyết tương nguy hiểm.
Một số nhóm đối tượng có nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn và cần được theo dõi sát ngay từ đầu, gồm:
Khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo sốt xuất huyết trở nặng, người bệnh không nên tự theo dõi tại nhà hoặc tự truyền dịch. Điều quan trọng nhất là đến cơ sở y tế để được bác sĩ đánh giá tình trạng huyết động, xét nghiệm công thức máu và theo dõi sát diễn tiến bệnh.
Trong thời gian theo dõi, người bệnh nên nghỉ ngơi, uống đủ nước theo hướng dẫn và sử dụng paracetamol đơn chất khi sốt. Tuyệt đối không tự ý dùng aspirin, ibuprofen hoặc analgin vì có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết nặng.
BS.CKII. Lê Thị Mỹ Châu chia sẻ: Hiện nay chưa có thuốc đặc trị virus Dengue, phác đồ điều trị chủ yếu là theo dõi sát và hỗ trợ đúng cách. Người bệnh có dấu hiệu cảnh báo sẽ được theo dõi mạch, huyết áp, lượng nước tiểu và hematocrit thường xuyên. Truyền dịch được chỉ định khi có tình trạng cô đặc máu hoặc mất dịch nhiều.
Trong trường hợp sốc sốt xuất huyết, bác sĩ sẽ tiến hành hồi sức tích cực bằng bù dịch, hỗ trợ hô hấp và điều trị các biến chứng liên quan. Một số trường hợp có thể cần truyền máu, chế phẩm máu hoặc hỗ trợ chức năng gan, thận tùy mức độ tổn thương cơ quan.
Tóm lại, sốt xuất huyết có thể diễn tiến nhanh và chuyển nặng chỉ trong thời gian ngắn, đặc biệt ở giai đoạn từ ngày 3 đến ngày 7 của bệnh. Do đó, việc phát hiện sớm dấu hiệu cảnh báo và điều trị đúng thời điểm đóng vai trò quan trọng giúp hạn chế biến chứng nguy hiểm.
Tại Bệnh viện Quốc tế Carmel, người bệnh được thăm khám và theo dõi bởi đội ngũ chuyên gia, bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm cùng hệ thống xét nghiệm hiện đại hỗ trợ đánh giá sát diễn tiến bệnh. Quy trình theo dõi chặt chẽ giúp phát hiện sớm nguy cơ sốc hoặc xuất huyết nặng để can thiệp kịp thời, đảm bảo an toàn cho người bệnh.
Không, giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết thường xuất hiện khi người bệnh bắt đầu giảm sốt hoặc hết sốt, vì thế không được chủ quan.
Không, người lớn vẫn có nguy cơ sốc, xuất huyết nặng hoặc suy tạng, đặc biệt ở người trên 60 tuổi, có bệnh nền hoặc từng nhiễm Dengue trước đó.
Tuyệt đối không nên, việc tự truyền dịch tại nhà không đúng cách có thể gây quá tải dịch và làm tăng nguy cơ biến chứng.
