Khi không may có người thân rơi vào trạng thái hôn mê do đột quỵ nhồi máu não, câu hỏi khiến nhiều gia đình lo lắng nhất là: “Người bệnh có tỉnh lại được không?”. Trên thực tế, khả năng hồi phục sau hôn mê phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Nếu được hồi sức thần kinh tích cực đúng thời điểm, nhiều người bệnh vẫn có cơ hội vượt qua giai đoạn nguy kịch và phục hồi chức năng.
Đột quỵ nhồi máu não xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn bởi cục huyết khối, khiến tế bào não thiếu oxy và nhanh chóng hoại tử. Trong những trường hợp nặng, tổn thương não lan rộng hoặc ảnh hưởng đến vùng thân não có thể khiến người bệnh rơi vào hôn mê sâu.
Hôn mê do đột quỵ nhồi máu não là trạng thái người bệnh mất ý thức kéo dài, không còn phản ứng với các kích thích từ môi trường như âm thanh, ánh sáng hoặc cảm giác đau. Hôn mê sau đột quỵ thường là dấu hiệu cho thấy não đã chịu tổn thương nghiêm trọng và cần được hồi sức tích cực ngay lập tức.
Không phải tất cả người bệnh hôn mê đều có tiên lượng giống nhau, có người hồi phục tốt sau điều trị, nhưng cũng có trường hợp để lại di chứng thần kinh nặng nề hoặc tử vong do biến chứng. Điều quan trọng là khi có dấu hiệu đột quỵ, người bệnh cần được đưa đến ngay bệnh viện có điều trị đột quỵ càng sớm càng tốt để kịp can thiệp “giờ vàng”, cải thiện tiên lượng điều trị.
Câu trả lời là CÓ khả năng hồi phục, tuy nhiên mức độ hồi phục ở mỗi người bệnh sẽ khác nhau. Một số người bệnh có thể tỉnh lại sau vài ngày hoặc vài tuần điều trị tích cực. Ngược lại, cũng có trường hợp người bệnh hôn mê kéo dài, để lại di chứng vận động, ngôn ngữ hoặc nhận thức nghiêm trọng.
Điều quan trọng trong đột quỵ là não bộ có thể được “cứu” hay không phụ thuộc rất lớn vào thời gian cấp cứu ban đầu. Trong đột quỵ, mỗi phút trôi qua đều có hàng triệu tế bào não bị tổn thương không hồi phục. Vì vậy, người bệnh cần được đưa đến bệnh viện càng sớm, cơ hội sống và phục hồi càng cao.
Tiên lượng điều trị đột quỵ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:
Thời gian cấp cứu có vai trò quyết định
Trong điều trị đột quỵ nhồi máu não, “thời gian vàng” là yếu tố đặc biệt quan trọng. Nếu người bệnh được đưa đến bệnh viện có điều trị đột quỵ trong vòng 4,5 giờ đầu, bác sĩ có thể sử dụng thuốc tiêu sợi huyết rtPA nhằm làm tan cục máu đông và tái thông mạch máu não.
Một số trường hợp tắc động mạch lớn còn có thể can thiệp nội mạch lấy huyết khối trong vòng 6 giờ đầu.Việc tái lập lưu lượng máu càng sớm sẽ giúp giảm diện tích não bị tổn thương, từ đó cải thiện khả năng phục hồi ý thức. Ngược lại, nếu nhập viện muộn, vùng não hoại tử lan rộng sẽ khiến tiên lượng nặng hơn đáng kể.
Vị trí tổn thương não
Tổn thương ở các vùng não khác nhau sẽ ảnh hưởng đến tiên lượng khác nhau. Nếu nhồi máu xảy ra ở thân não, nơi kiểm soát hô hấp, nhịp tim và trạng thái tỉnh táo của con người, nguy cơ hôn mê sâu và tử vong thường rất cao. Trong khi đó, các trường hợp tổn thương khu trú nhỏ hơn ở bán cầu não đôi khi vẫn có cơ hội phục hồi tốt nếu được điều trị kịp thời.
Mức độ phù não và tăng áp lực nội sọ
Sau đột quỵ, vùng não tổn thương thường xuất hiện phù nề. Nếu phù não nặng, áp lực trong hộp sọ sẽ tăng cao, gây chèn ép mô não lành và làm giảm khả năng hồi phục. Nhiều trường hợp cần điều trị chống phù não tích cực hoặc phẫu thuật mở hộp sọ giải áp để cứu sống người bệnh.
Tuổi tác và bệnh lý nền
Người lớn tuổi, có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, rung nhĩ hoặc bệnh tim mạch thường có tiên lượng nặng hơn do khả năng hồi phục thần kinh kém hơn. Ngược lại, người bệnh trẻ tuổi và được kiểm soát bệnh nền tốt thường có khả năng phục hồi khả quan hơn.
Điều trị hôn mê do đột quỵ nhồi máu não cần được thực hiện tại bệnh viện có điều trị đột quỵ với sự phối hợp của nhiều chuyên khoa. Bệnh viện Quốc tế Carmel tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ cấp cứu thần kinh của Bộ Y tế.
Người bệnh được đặt nội khí quản, thở máy hỗ trợ oxy, kiểm soát huyết áp, tim mạch và theo dõi liên tục các chỉ số sinh tồn. Các phương pháp điều trị tái thông mạch máu gồm:
Tại Bệnh viện Quốc tế Carmel, Khoa Hồi sức Tích cực – Chống độc (ICU) phối hợp chặt chẽ đa chuyên khoa trong viện như Nội Thần kinh, Tim mạch Can thiệp, Chẩn đoán Hình ảnh… xử trí nhanh chóng các trường hợp đột quỵ nặng, giúp tối ưu cơ hội cứu sống và hỗ trợ phục hồi chức năng cho người bệnh.
Phòng ngừa đột quỵ vẫn là giải pháp quan trọng nhất để tránh các biến chứng nguy hiểm. Người có nguy cơ cao cần:
Không có thời gian cố định chung cho tất cả người bệnh, phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau.
Nhiều trường hợp vẫn có thể gặp di chứng vận động, ngôn ngữ hoặc nhận thức dù đã qua cơn nguy kịch.
Cần gọi cấp cứu ngay và đưa người bệnh đến bệnh viện có điều trị đột quỵ càng sớm càng tốt. Không tự ý cho người bệnh ăn uống hoặc dùng thuốc tại nhà vì có thể làm mất “thời gian vàng” cho việc điều trị.
